İçtihatlar

Takip Dayanağı Bononun Vade Tarihinde Tahrifat Yapılması, Kambiyo Vasfını Etkilemiyorsa Takibin İptalini Gerektirmez

T.C.

YARGITAY

12. HUKUK DAİRESİ

E. 2021/2668

K. 2021/4693

T. 29.4.2021

Takip dayanağı bononun vade tarihinde tahrifat yapılması, kambiyo vasfını etkilemiyorsa takibin iptalini gerektirmez.

Kambiyo senedinde tahrifat kavramı ile anlatılmak istenen kambiyo senedi vasfı bulunan bir senedin üzerinde haklı değişiklik yapılmasıdır. Kambiyo senedinde tahrifat vadede tahrifat, bedelde tahrifat, keşide tarihinde tahrifat, ödeme yerinde tahrifat şeklinde olabilmektedir. Yani senede sonradan unsurların eklenmesi ile gerçek unsurların ortadan kaldırılması halinde senet tahrifata uğramış olmaktadır.

Senedin vadesinde yapılan tahrifat ise protesto süresinin kaçırıldığı zaman gündeme gelmektedir. Değişiklikten önce senede imza koyanlara karşı müracaat hakkının kullanılmasında tahrifat öncesi tarih esas alınırken tahrifattan sonra senede imza koyanlar için ise yeni tarih dikkate alınır.

Hukukumuzda  bononun vade tarihinde tahrifat yapılması, kambiyo vasfını etkilemiyorsa takibin iptal edilmez. Ancak vade tarihlerinin bonoda çift vade oluşturması veya tahrifat sonrası tarihin düzenlenme tarihinden önceki tarih olduğunun tespiti halinde senedin kambiyo vasfı bulunmayacağından takibin iptali gerekmektedir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de 2021/2668 Esas, 2021/4693 Karar sayılı kararında;  “TTK.nun 778. maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı kanunun 703.maddesi hükmüne göre, “poliçe görüldüğünde, görüldüğünden muayyen bir müddet sonra veya keşide gününden muayyen bir müddet sonra ya da muayyen bir günde ödenmek üzere keşide olunabilir. Vadesi başka şekilde yazılan veya birbirini takip eden vadeleri gösteren poliçeler batıldır…” Ayrıca rakamla ve yazı ile gösterilen vade tarihlerinin birbirine uygun olmaması halinde, senet bono niteliğini taşımaz.” ifadelerine yer vermiştir.

T.C.

YARGITAY

12. HUKUK DAİRESİ

E. 2021/2668

K. 2021/4693

T. 29.4.2021

DAVA : Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

KARAR : Alacaklının bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile borçlu … hakkında başlattığı takipte, borçlu vekilinin sair itirazların yanı sıra bononun vade kısmının çift çizgi ile kapatılmak süretiyle teminat amaçlı verildiğini ileri sürerek takibin iptali ile tazminata hükmedilmesini talep ettiği, mahkemece, İİK’nun 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar verildiği, karara karşı alacaklı vekilinin temyiz isteminde bulunduğu görülmektedir.

Takip dayanağı bononun vade tarihinde tahrifat yapılması, kambiyo vasfını etkilemiyorsa takibin iptalini gerektirmez. Ancak tahrifat öncesi vade tarihinin, bonoda çift vade oluşmasına sebebiyet vermesi ya da düzenlenme tarihinden önceki bir tarih olduğunun tespit edilmesi halinde senet kambiyo vasfını kaybedeceğinden İİK’nun 170/a maddesi uyarınca re’sen takibin iptali gerekir

TTK.nun 778. maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı kanunun 703.maddesi hükmüne göre, “poliçe görüldüğünde, görüldüğünden muayyen bir müddet sonra veya keşide gününden muayyen bir müddet sonra ya da muayyen bir günde ödenmek üzere keşide olunabilir. Vadesi başka şekilde yazılan veya birbirini takip eden vadeleri gösteren poliçeler batıldır…” Ayrıca rakamla ve yazı ile gösterilen vade tarihlerinin birbirine uygun olmaması halinde, senet bono niteliğini taşımaz.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; inceleme konusu senetlerde “ödeme günü” matbu yazısı hizasında bulunan 20.05.12, 20.06.12 ve 20.07.2012 rakamlarının kendilerinden önce gelen ikisi paralel biri dikey çizgiden oluşan kapama işaretinden ve vadenin metin kısmında, mukabilinde matbu yazısından sonra gelen 20 Mayıs 2012, 20 Haziran 2012 ve 20 Temmuz 2012 ibarelerinin kapama işaretinden mürekkep tonu itibariyle farklılık gösterdikleri ve yazı ile gösterilen kısımlardaki ay isimlerinin kapama işaretinin üzerine yazıldıkları ve dolayısıyla vade tarihlerini gösteren kısımlarda kapama işareti mevcut iken rakam ve yazıların sonradan yazıldıkları sonucuna varıldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, bonolarda tahrifattan önceki vade tarihi kısmında kapama işareti olması, bonoda çift vade oluşmasına sebebiyet vermediği gibi düzenleme tarihi olan 20.04.2012’den önceki bir tarih de olmadığı görülmekle, yapılan tahrifatın bononun kambiyo vasfına halel getirmediği anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece, yukarıda anlatılanlar ışığında senette yapılan tahrifat, bononun kambiyo vasfını etkilemediğinden şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, TTK.nun 703. maddesinin amacına aykırı sonuç doğuracak şeklinde yorumlanarak şikayetin kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulüyle mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu