Ceza Hukuku

İşçiden Boş Senet Almak

“İsçiden boş senet alan işveren, iş ve çalışma hürriyetini ihlal suçunu işlemiştir.”

(YARGITAY 18. CEZA DAİRESİ E. 2018/6498 K. 2020/1716 T. 21.1.2020)

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 117. maddesinde Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, iş ve çalışma hürriyetini ihlâl eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir. Çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir. Cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.” hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu suç kapsamında mağdurun gelir elde etmesi engellenmeye çalışılmaktadır. İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlal Suçunun işlenmesi için cebir veya tehdit kullanılması ya da hukuka aykırı başka bir davranışın söz konusu olması gerekmektedir.

İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali suçunun silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından birlikte, var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde suçun cezası artırılmaktadır. Suçun soruşturulması ve kovuşturulmasının takibi mağdurun şikâyetine bağlı olup şikayetin zamanaşımı süresi failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi 21.01.2020 tarihli 2018/6498 Esas, 2020/1716 Karar sayılı ilamında işveren tarafından işçiden boş senet alınmasının iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunu oluşturacağı içtihat edilmiştir. Söz konusu somut olayda; işveren tarafından kıdem tazminatı, iş kazası, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan uygulanacak cezalar gibi durumlarda işçiler lehine şirket bütçesinden bir ödeme yapılmamasını amaçlayarak, işçilerden imzalamadıkları takdirde işten çıkarılacakları söylenerek boş senet alınmasının TCK’nun 117. maddesinde yer alan iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunu oluşturduğu ifade dilmiştir. Hatta suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesinin tartışmaya açık olduğu belirtilerek TCK’nun 119. maddesinde yer alan nitelikli halin uygulanabileceği belirtilmiştir.

T.C.

YARGITAY

18. CEZA DAİRESİ

E. 2018/6498

K. 2020/1716

T. 21.1.2020

 

DAVA : Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

KARAR : 1-) Müşteki Ankara … vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Suçtan doğrudan zarar görmediği, bu nedenle davaya katılma ve Kanun yoluna başvurmak hakkı bulunmadığı anlaşıldığından, 5320 Sayılı Kanun’un 8/1 ve 1412 Sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca müşteki Ankara …’nün tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2-) Katılanlar ……’ın temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ankara … yetkililerinin kamu görevinin yürütülmesi ile ilgili olarak işlendiği iddia edilen suç nedeniyle katılanlarca yapılan ihbar ve şikayetleri süresi içerisinde CMK’nın 158/4. maddesi uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına ilettiğinin anlaşılması karşısında yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

İhaleyi kazanan firma yetkilisi olan sanıklar … ve ….’ün şikayetçilerden kıdem tazminatı, iş kazası, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan uygulanacak cezalar gibi durumlarda şirket bütçesinden bir ödeme yapılmamasını önlemek amacıyla, alacaklısı, tarihi ve miktarı olmayan senetler alınacağını, vermek istemeyenlerin işten çıkarılacağını söyledikleri iddia edilen olayda, sanıkların eyleminin TCK’nın 119. maddesi kapsamında birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmiş olup olmadığı tartışılarak, suçun kovuşturulmasının şikayet koşuluna bağlı olmadığı tespit edilmeksizin şikayetin süresinde olmadığı gerekçesi ile kamu davasının düşmesine karar verilmesi,

SONUÇ : Kanuna aykırı, katılanlar …, …, …’ın temyiz nedenleri yerinde görülmekle tebliğnameye aykırı olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, 21/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu