İş Hukuku

İş hukuku, işçi ile işveren ve bunların devletle arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır. İş hukuku, bireysel iş hukuku ve toplu iş hukuku olarak iki bölüme ayrılır.

Bireysel İş Hukuku

Bireysel iş hukukunun konusu, işveren ile işçi arasındaki iş söyleşmesiyle oluşan hukuki ilişkidir.

Toplu İş Hukuku

İşçi ile işveren ile bunlardan en az birisinin mesleki kuruluş ile hukuki ilişkileri toplu iş hukukunun konusu oluşturur. Mesleki kuruluşlar sendika veya konfederasyondan ibarettir.

İşçinin Korunması ve İşçi Yararına Yorum İlkesi

İş hukukundaki emredici hukuk kurallarının bir kısmı nispi nitelikte olup işçi yararına bu kuralların aksi kararlaştırabilirken işveren yararına aksi kararlaştırılamaz. Ancak mutlak nitelikteki emredici hukuk kuralların aksi hiçbir şekilde kararlaştırılamaz. İşçinin korunması ilkesi sınırsız bir koruma değildir. Bu ilkenin amacı toplum yararıdır. İlke gereğince iş hukukunda işçi lehine yorum ilkesi geçerlidir. İşçi lehine yorumlama ilkesi kanunun açık olmayan hükümlerinin yorumlanmasında ve boşlukların doldurulmasında işçinin korunması amaçlanır.

İş Hukukunun Kaynakları

Genel Kaynaklar

Anayasa

İş hukukunda başvurulacak ilk kaynak normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan Anayasa’dır.

Kanunlar

İş mevzuatı içinde yer alan kanunların bazıları yalnızca çalışma hayatına ilişkin düzenlemeler içeren özel kanunlarken bazıları da içeresinde çalışma hayatına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı genel kanunlardır. İş hukukunun temel kanunu 4857 sayılı İş Kanunu’dur.

Yönetmelikler

Kanunları ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri uygulamak ve bunlara aykırı olmamak kaydıyla çıkarılabilen yönetmelikler iş hukukunun önemli kaynaklarındadır.

Yargı Kararları ve Bilimsel Görüşler

Hâkim karar verirken yargı kararlarından ve bilimsel görüşlerden de faydalanabilmektedir. Yargı kararları ve bilimsel görüşler iş hukukunun yardımcı kaynakları arasındadır

Özel Kaynaklar

İş Sözleşmesi ve Toplu İş Sözleşmesi

İş sözleşmesi, işveren ile işçi arasında emredici hükümlere aykırı olmayacak şekilde işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. İş sözleşmeleri sadece taraflar arasında hüküm ve sonuç doğurur. Toplu iş sözleşmesi ise iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sonra ermesine ilişkin hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmeyi ifade eder.

İşyeri İç Yönetmeliği

İşyeri iç yönetmeliği, işveren tarafından, işyerindeki çalışma koşullarını belirlemek için tek taraflı olarak düzenlenen objektif ve genel nitelikteki düzenlemelerdir.

İşyeri Uygulaması

İşyeri uygulamaları, kanun, toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesi ile düzenlenmemiş olmasına rağmen, işverenin yönetim hakkı çerçevesinde, kendi inisiyatifiyle uyguladığı ve tekrarladığı fiili davranışlardır. İşverenin davranışının işyeri uygulaması olarak değerlendirilebilmesi ve iş şartı haline gelebilmesi için aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

• Davranışın genel nitelikte olması
• Davranışın süreklilik göstermesi
• Davranışın aynı koşullarda gerçekleşmesi

İşverenin Talimatları

İşveren, işin görülmesinde ve işçilerin işyerindeki davranışlarıyla ilgili genel düzenlemeler yapabilir ve onlara özel talimat verebilir. İşçiler, bunlara dürüstlük kurallarının gerektirdiği ölçüde uymak zorundadırlar. İşveren, yönetim yetkisini mevzuata, iş sözleşmelerine, kişilik haklarına, kamu düzenine ve ahlaka aykırı olmayacak şekilde kullanmak zorundadır. 

Tüm dava, dosya ve sorularınız için bizimle İletişime Geçiniz!